Hệ lụy ôtô nhập bị “làm giá” do thuế nhập khẩu tăng, rõ ràng không hề “xinhê” gì tới tâm lý người tiêu dùng. Thậm chí, ngay cả khi phải bù thêm vào chiếc xe (đã đặt trước) hàng chục triệu đồng, nhiều người cũng không mấy lăn tăn.

Thuế nhập khẩu không tác dụng thì đánh vào thuế tiêu thụ đặc biệt! Đây không phải là lần đầu tiên chính sách thuế đánh kiểu “liên hoàn” như thế này. Mục đích tất nhiên vẫn là làm nguội lại nhu cầu tiêu thụ xe, vốn đang tăng theo chiều hướng bất lợi đối với tình hình lạm phát hiện nay. Thực tế kim ngạch nhập khẩu ôtô cũng như các sản phẩm ôtô đã góp phần không nhỏ nâng mức nhập siêu lên con số khổng lồ, và đương nhiên cũng “đóng góp” khá tích cực cho việc lạm phát leo thang. Hơn nữa, lượng ôtô nhập khẩu về ồ ạt trong khi hạ tầng giao thông vẫn dẫm chân tại chỗ, càng làm cho giao thông đô thị Việt Nam rối như tơ vò. Vì thế, nhìn về vĩ mô, việc Chính phủ ra tay điều tiết lại thị trường bằng thuế là điều hoàn toàn dễ hiểu.

Nhưng điều dư luận băn khoăn là dường như các nhà làm chính sách đã không hiểu (hoặc không tính đến) đặc thù của thị trường Việt Nam. Bởi thế mới có cảnh thị trường “nhờn thuốc” đối với các chính sách thuế như hiện nay.

Thuế đặc biệt có tăng, “cầu” mua cũng khó giảm?

Theo ông Tuất, chính sách điều chỉnh thuế chỉ mang tính thức thời và ngắn hạn, không phải là công cụ hữu hiệu nhất để bình ổn thị trường. Hơn nữa, từ nay tới khi cam kết WTO chính thức được thực hiện, chính sách thuế tất yếu sẽ phải điều chỉnh lại đúng với cam kết, chứ không thể tăng, giảm tuỳ tiện như hiện nay. Trong khi đó, tăng thêm thuế tiêu thụ đặc biệt cũng không thể khiến bộ mặt công nghiệp ôtô trong nước khá khẩm hơn. Khi mà sản xuất mới chỉ là một phần, còn lắp ráp chiếm đa phần và linh kiện phần lớn vẫn phải nhập khẩu.

Một phân tích khác cho thấy, việc giảm thuế nhập khẩu và đặc biệt thời gian trước đã khiến các nhà sản xuất ôtô nội lao đao trước cuộc đổ bộ của làn sóng xe ngoại. Một khi cả thuế tiêu thụ đặc biệt và nhập khẩu đều tăng, giá ôtô nhập sẽ cao hơn nhiều so với ôtô sản xuất trong nước. Liệu điều này có đồng nghĩa với việc chúng ta đang quay trở lại với chính sách bảo hộ ôtô trong nước – đã từng bị phê phán và chịu thất bại nặng nề trước đây?

Hơn nữa, liệu việc tăng thuế tiêu thụ đặc biệt có làm được điều mà thuế nhập khẩu đã thất bại, đó là giảm nhu cầu của người tiêu dùng? Với đặc thù khó hiểu của tâm lý tiêu dùng người Việt, “chưa chắc tăng thuế đã giảm được cầu mua” – ông Tuất nhận định. Đồng nghĩa với việc dù chưa chính thức, mục đích của lần tăng thuế này đã được dự báo có thể sẽ thất bại. Người tiêu dùng vẫn sẽ phải gánh phần thiệt thòi khi giá xe tăng cao./.